Nederland – Uruguay 3-2: het nieuwe voetballen!

Posted on 7 July 2010

0


4-2-3-1 tegen 4-1-3-2: het nieuwe voetballen en hoe Van Marwijk op dit WK het geluk afdwingt …

Waar Maarten Ducrot het wielrennen graag in termen van ‘oud’ en ‘nieuw’ wielrennen beschrijft, lijkt er op het WK 2010 zoiets als ‘oud’ en ‘nieuw’ voetballen te verschijnen. Dat vergt enige uitleg.

In het oude voetballen was de wereld tamelijk overzichtelijk. Ik zal niet zover teruggaan als de bijbel van de ontwikkeling van voetbaltaktiek van de briljante Jonathan Wilson, maar neem ter vergelijk de situatie bij het Nederlands elftal met die van het WK van 1998. De verdedigers schakelden in de eerste plaats hun man uit, verstuurden als het meezat een aantal prachtige lange passes. Wie herinnert zich niet de pass van Frank de Boer op Dennis Bergkamp in de kwartfinale tegen Argentinië? De middenvelders hadden bij uitstek het meeste balcontact, daarmee verantwoordelijk voor het creëren van kansen voor de spits om af te maken en de vleugelspelers tenslotte waren op hun best met rushes langs de lijn, resulterend in afdraaiende voorzetten richting, opnieuw, de liefst fysiek sterk spits. Patrick Kluivert, spits van Oranje in 1998 en nog altijd onbedreigd all-time topscorer van Oranje, is hiervan een uitstekend voorbeeld.

En nu dan? De backs hebben minstens zoveel balcontact als de creatieve middenvelders, het centrale middenveld wordt kort voor de verdediging gehouden en de voormalige tweede spits is veranderd in een aanvallende middenvelder, een rol die types als Sneijder en Özil op het lijf geschreven lijkt. De backs vervulden een promintente rol als je het elftal rangschikt op aantal balcontacten: 2e en 6e tegen Denemarken, 2e en 4e tegen Japan, 1e en 2e tegen Kameroen, 1e en 3e tegen Slowakije, 1e en 5e tegen Brazilië en tenslotte 2e en 5e gisteren tegen Uruguay. Oftewel, de backs zijn ironisch genoeg de centrale spelers in het elftal geworden.

Dan de doelpunten. Tijdens het WK van 1998 scoorde Oranje tot en met de halve finale 13 keer en werden 6 van die 13 treffers door de spits gemaakt. Dennis Bergkamp (3), Pierre van Hooijdonk (1) en Patrick Kluivert (2) waren de scorende spitsen. In Zuid-Afrika scoorde de spits slechts 2 van de 10 doelpunten, zowel Van Persie als Huntelaar één. En hiervan was de treffer van Huntelaar dan nog een rebound van de doelpoging van vleugelspeler Robben. Van meer dan de helft naar minder dan een kwart. De scorende spits lijkt te zijn vervangen door de meevoetballende spits die spelers om hem heen in staat stelt te scoren, soms via directe assists zoals van Persie dit toernooi tweemaal deed, soms door een rol in de opbouw naar de assist te vervullen.

Kortom, in het nieuwe voetbal scoort de spits niet meer, maken de backs het spel en komen de goals van de man achter de spits en van de vleugelspelers die naar binnen snijden, hierbij geholpen door de trend om linksbenige spelers op rechts te positioneren en vice versa.

De opstelling

Basisopstellingen

Verschillen met de voorbeschouwing die eerder op deze site verscheen zijn er zeker. Oscar Tabarez, de ervaren coach van Uruguay, koos voor Cacares als vervanger van de geschorste Fucile op de linksback positie. Cacares is een rechtsbenige centrumverdediger die de naar binnen snijdende rushes van Robben beter moest kunnen opvangen. Verder was het opvallend te zien dat Uruguay in feite met één centrale verdedigende middenvelder speelde en daarvoor een ook vrij verdedigend ingestelde lijn van drie middenvelders. Hiermee ontstond een ruitvormig verdedigingsblok op het middenveld, iets waartegen Nederland nog niet eerder had gestaan en waarmee met name Sneijder het in het begin van de wedstrijd lastig had om ruimte voor zijn spel te vinden.

De wedstrijd

De lange inleiding van dit stuk staat er natuurlijk met reden. En dat is dat opnieuw in deze wedstrijd, nog meer dan eerder tijdens het WK de opbouwende vrije rol van de backs opviel. Met name de aanvallende capaciteiten van aanvoerder en linksback Van Bronckhorst kwamen geweldig goed uit de verf. Aan de rechter zijde was er voor Boulahrouz minder ruimte. Links op het middenveld had Pereira, van nature linksback bij Benfica, een veel meer naar voren gerichte rol dan zijn collega Perez op rechts. Laatstgenoemde was in de eerdere optredens ook naast Arevalo als centraal verdedigende middenvelder geposteerd. Doordat Uruguay Van Bronckhorst onvoldoende onder druk zette, een logisch gevolg van de teruggetrokken positie van rechter middenvelder Perez, riep het de 1-0 in feite over zichzelf af.

Hierna ging Perez een iets aanvallender positie innemen (www.fifa.com) waardoor het spelbeeld meer in evenwicht kwam. Hier kwam een goede fase van het Uruguayaanse middenveld bij, waarbij ook nog eens De Zeeuw eerst geblesseerd het veld moest verlaten en daarna een ruim kwartier niet volledig aan het spel leek te kunnen deelnemen. Regelmatig liet Forlán zijn uitstekende gevoel voor ruimte zien door keer op keer tussen de Oranje linies op te duiken en niet voor niets was hij voor deze wedstrijd al de speler met de meeste treffers van buiten de zestien sinds Lothar Mattheus in 1990 (bron OPTA) en schiet hij 73% van zijn schoten van buiten de zestien op doel tegen 33% binnen de zestien (opnieuw OPTA). Het feit dat hem dit in deze wedstrijd opnieuw lukte terwijl toch vooraf duidelijk was dat Nederland dit gevaar te wachten stond is een sterk pleidooi voor zijn kwaliteiten. Niet voor niets gaan er geruchten over een terugkeer naar Manchester United, dat team kan wel een zwervende speler om spits Rooney gebruiken.

Van Marwijk wisselde in de rust de geblesseerde De Zeeuw voor de meer aanvallend ingestelde Van der Vaart en verliet hiermee voor het eerst zijn heilige 4-2-3-1 systeem. Sneijder kreeg een iets meer teruggetrokken rol en Van der Vaart nam de rol achter van Persie op zich. Hiermee maakte Oranje stukken beter gebruik van de ruimte die Uruguay bood. Dit had veel te maken met de keuze om de verdedigend ingestelde Gargano centraal op het middenveld op te stellen. Hierdoor waren twee controleurs op het middenveld in feite te veel van het goede en mocht Rafael van der Vaart de aanval meer kracht bijzetten. De wedstrijd kantelde hiermee in het voordeel van Nederland en het geluk om dit ook in de score vertaald te zien ontbrak niet.

Tenslotte

Nederland beschikt dit WK over een uitstekende technische staf en in deze wedstrijd werd eens te meer aangetoond dat een goede wissel de wedstrijd kan doen kantelen. Met een recent verleden van coaches die hier minder in zijn geslaagd mogen we met de kwaliteiten van Van Marwijk en zijn team onze handen dichtknijpen! Op naar de finale!

Posted in: WC 2010